Oorzaken van depressie

Een depressie kent niet één enkele oorzaak; er kunnen vele factoren bij betrokken zijn. Bij sommige mensen lijkt het om een aantal factoren te gaan, maar bij anderen kunnen de symptomen worden veroorzaakt door één enkele factor. Depressies doen zich vaak voor bij mensen die vroeger gezond waren, maar die een overlijden in de familie of een plotse ziekte moeten verwerken. Soms kunnen mensen ook depressief worden zonder enige directe en duidelijke reden. Ongeacht de betrokken factoren moet een depressie worden gediagnosticeerd en behandeld. Er dient opgemerkt dat een klinische depressie zich bij iedereen op gelijk welke leeftijd kan voordoen.

Hoewel de mechanismen die een depressie ontketenen niet helemaal gekend zijn, lijkt het echter dat stress bij gevoelige personen kan leiden tot een depressieve periode. Buitengewone stresssituaties kunnen het resultaat zijn van een groot verlies (vooral het overlijden van een naast familielid of een goede vriend), een chronische ziekte, problemen in een persoonlijke relatie, financiële moeilijkheden, of een ongewenste verandering in het levenspatroon. Een echtscheiding kan leiden tot een depressieve periode, vooral als er kinderen en voogdijkwesties bij betrokken zijn. Bepaalde traumatische gebeurtenissen, zoals verkrachting en andere vormen van seksueel misbruik, doen zich vaker voor bij vrouwen en kunnen bijdragen tot een groter aantal gevallen van depressie bij vrouwen.

Het is interessant te weten dat zowel positieve als negatieve ervaringen kunnen leiden tot een depressie. Met andere woorden kan een depressie worden ontketend door de angst veroorzaakt door een belangrijke verandering in het leven, zelfs als die verandering een verbetering inhoudt.

Depressie kan in de familie zitten. Er werd een hoger percentage depressies (en andere psychiatrische aandoeningen vastgesteld in de families van personen die met depressie worden gediagnosticeerd, dan bij de gemiddelde bevolking. Dit betekent dat personen met een familiegeschiedenis van depressie doorgaans een groter risico lopen om een depressieve aandoening te ontwikkelen (hoewel depressie zich ook kan voordoen bij personen die geen depressieve familieleden hebben). Een deel van het duidelijkste bewijs hiervan komt van onderzoeken bij tweelingen die onderzochten of slechts 'de helft' van een tweeling, of allebei, een depressie hadden. Bij ongeveer 40% van de eeneiige tweelingen leden beide tweelingen aan een depressie, terwijl dat voor de twee-eiige tweelingen 17% was. Dat verschil is vermoedelijk te wijten aan het feit dat eeneiige tweelingen een identieke genetische predispositie hebben. Waarschijnlijk is de gevoeligheid voor depressies het resultaat van de invloed van verscheidene genen die samenwerken met factoren zoals stress en andere ervaringen.

Mensen met negatieve denkpatronen, die pessimistisch zijn, weinig zelfrespect hebben, zich te veel zorgen maken of het gevoel hebben dat ze weinig controle hebben over de gebeurtenissen in het leven, hebben een grotere kans een klinische depressie te ontwikkelen. Technieken waardoor artsen beelden kunnen maken van de hersenen van levende personen, tonen aan dat bij een depressie de zones van de hersenen die verantwoordelijk zijn voor het humeur, denken, slapen, eetlust en gedrag, misschien niet correct werken en dat de activiteit van belangrijke hersenchemicaliën (neurotransmitters) is aangetast. Depressiepatiënten blijken een lager of hoger neurotransmittergehalte te hebben. Deze veranderingen kunnen een klinische depressie veroorzaken of ertoe bijdragen.

Veranderingen in de hormoonspiegels van bijvoorbeeld oestrogeen en progesteron, hebben een grote invloed op het humeur van een vrouw. De hormoonspiegels kunnen veranderen bij tal van gebeurtenissen die met depressie worden geassocieerd, zoals de menstruatiecyclus en de periode die volgt op een bevalling (bijna iedereen heeft al wel gehoord van een postnatale of postpartum depressie). Deze depressieve bui na de bevalling wordt beschouwd als relatief normaal en gaat meestal snel en zonder behandeling over. Bij sommige vrouwen kan de depressieve bui echter voortduren en ernstiger worden; dan kunnen geneesmiddelen en/of 'counseling' helpen, hoewel de gevolgen van het nemen van antidepressiva tijdens de borstvoeding met de arts moet worden besproken. De kans op een postnatale depressie is groter als de vrouw in kwestie ervoor ook al een depressie heeft gehad. Depressies werden ook in verband gebracht met het nemen van de anticonceptiepil die inwerkt op de hormoonspiegels.

Een depressie kan zich soms ontwikkelen gedurende een ziekte of wanneer men bepaalde geneesmiddelen op recept neemt. Sommige geneesmiddelen voor artritis, hartproblemen, hoge bloeddruk of kanker kunnen een depressie als bijwerking hebben. Het is mogelijk dat die bijwerkingen zich niet onmiddellijk voordoen. Alcoholgebruik werd aan depressie gekoppeld als mogelijke oorzaak en als symptoom. Alcohol op zich veroorzaakt depressie, vooral als het in combinatie met bepaalde geneesmiddelen wordt gebruikt. Ook drugs zoals cocaïne werden met depressies in verband gebracht.

Patiënten met een bepaalde aandoening (zoals de ziekte van Parkinson, beroerte of hormonale stoornissen) lijken soms symptomen van depressie te ontwikkelen. Medische problemen zoals een ziekte aan de schildklier, kunnen een depressie veroorzaken; dat is de reden waarom men een lichamelijk onderzoek moet ondergaan alvorens de diagnose van depressie kan worden bevestigd. Een depressie kan ook worden beïnvloed door voedings factoren, zoals een laag gehalte aan vitamine B12 of een ijzergebreks-anemie, die te wijten zijn aan een slechte voeding of menstruatie. Recent is er ook veel onderzoek over het verand tussen depressie en soorten vetten die men eet.

Mensen met een winterdepressie kunnen depressief worden met de komst van de winter, omdat het sneller donker wordt. Het is mogelijk dat de verminderde hoeveelheid zonlicht het evenwicht van bepaalde hersenchemicaliën beïnvloedt, wat leidt tot depressiesymptomen.